نشانه هایی که به شما می گوید شپش دارید / درمان خانگی شپش سر

شپش سر
پادکست

موضوع پادکست : شپش موی سر

توسط الهام یوسفی

شپش موی سر موجود آزاردهنده‌ای است ولی در عین حال این موجود خطرناک نبوده و منجر به پخش شدن بیماری نخواهد شد. ابتلا به آلودگی شپش سر به این معنی نیست که فرد بهداشت فردی را رعایت نکرده و یا در محیط آلوده زندگی می‌کند. شپش سر هیچگونه عفونت باکتریایی یا ویروسی را با خود حمل نمی‌کند.

شپش موی سر چیست؟

شپش موی سر حشرات کوچک بدون بالی هستند که در میان موهای سر انسان‌ها زندگی کرده و از خون کف سر آن‌ها تغذیه می‌کنند. شپش موی سر مشکل شایعی در میان انسان‌ها به خصوص کودکان است و به راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل شده و انتشار پیدا می‌کند.

شپش به رنگ قهوه‌ای متمایل به زرد و یا تقریباً خاکستری و به اندازه‌ی دانه‌های موجود بر روی توت فرنگی است. شپش ماده، ماده‌ی چسبنده‌ای را تولید می‌کند که در نهایت باعث چسبیدن تخم شپش به ریشه‌ مو خواهد شد.

تخم شپش موی سر اندکی به شوره‌‌ی سر شباهت دارد، با این تفاوت که با شانه کردن و یا تکان دادن سر از مو جدا نمی‌شود.

گاهی خلاص شدن از دست این حشرات کوچک با دردسرهای فراوانی همراه خواهد بود. نیش شپش می‌تواند کف سر کودکان را دچار خارش کرده و گاهی زخم ایجاد شده ناشی از این نیش منجر به عفونت خواهد شد.

"<yoastmark

اصلی‌ترین راه ابتلا

شپش موی سر بر کف سر می‌خزد ولی توانایی پریدن یا پرواز کردن را ندارد. معمولاً تماس مستقیم عاملی برای انتقال شپش موی سر است. شیوع آلودگی شپش موی سر در میان افراد یک خانواده و یا بین کودکان در مدرسه، کودکستان و زمین بازی بیش‌تر است.

راه‌های انتقال

انتقال غیر مستقیم آلودگی نادر است ولی شپش می‌تواند از فردی به فرد دیگر به روش‌های زیر هم منتقل شود

♦ کلاه، شال و روسری مشترک 

♦ برس و شانه‌ی مو 

♦ گیره و تل مو

♦ هدفون

♦ بالش و متکا 

♦ حوله‌ها 

♦ روکش مبل و صندلی

اگر لباس‌ها با هم در یک محل نگه‌‌داری شوند، می‌توانند عامل انتقال غیرمستقیم شپش باشند. برای مثال در مدارس و کودکستان‌ها کلاه و شال کودکان در کنار هم آویزان می‌شود و این خود می‌تواند راهی برای انتقال آلودگی باشد. حیوانات خانگی مانند سگ و گربه نقشی در انتقال و پخش کردن آلودگی شپش موی سر ندارند. 

نشانه‌ها و علائم شپش موی سر

♣ خارش

خارش کف سر، گردن و اطراف گوش‌ها از اصلی‌ترین علائم هستند. خارش در واقع واکنشی آلرژیک به وجود حشره‌ شپش با نام علمی louse saliva است. اگر فرد برای اولین بار است که به این آلودگی مبتلا می‌شود، ممکن است که از دو تا ۶ هفته بعد از شروع آلودگی بر روی سر خود احساس خارش نداشته باشد.

"خارش

♣ وجود حشره بر روی کف سر

شپش با چشم غیر مسلح دیده می‌شود، ولی از آن‌جایی که بسیار کوچک و ریز بوده، از نور گریخته و سریع حرکت می‌کند، تشخیص آن بسیار دشوار خواهد بود.

تخم حشره شپش
تخم حشره شپش

♣ وجود تخم حشره بر روی ریشه‌ی مو

 تخم‌های این حشره به ریشه‌ مو می‌چسبند. تشخیص تخم‌ها به دلیل اینکه بسیار کوچک هستند، بسیار دشوار است. تشخیص تخم‌ها در اطراف گوش‌ها و خط موی موجود در گردن آسان‌تر از سایر مناطق است. تخم‌های خالی به مراتب آسان‌تر تشخیص داده می‌شوند؛ زیرا که این تخم‌های خالی کم‌رنگ‌تر بوده و دور از کف سر قرار دارند. با این همه اگر تخم شپش بر روی کف سر مشاهده شد، لزوماً نمی‌توان گفت که فرد آلوده شده است.

♣ خراشیدگی

 زمانی که این حشره اقدام به خوردن خون می‌کند، نیش این حشره موجب خراشیدگی و خارش می‌شود. در واقع پوست سر به بزاق دهانی حشره با خارش واکنش نشان می‌دهد. اما در عین حال خارش کف سر بلافاصله آغاز نمی‌شود، خارش کف سر در کودکان مختلف به درجه‌ حساسیت آن‌ها به شپش بستگی دارد.

در برخی از کودکان هفته‌ها بعد از حضور این جشره، کف سر دچار خارش می‌شود. خارش کف سر برای کودکان بسیار آزاردهنده است و آن‌ها لحظات سختی را تجربه خواهند کرد.

♣ برآمدگی‌های کوچک قرمز رنگ ناشی از خراشیدگی

 برخی از کودکان در نتیجه‌ی خراشیدگی با جوش‌های آزاردهنده‌ای رو‌به‌رو خواهند شد. اگر این جوش‌ها را به شدت بخارانند، حتی منجر به عفونت باکتریایی هم خواهد شد. اطراف گردن، قسمت جلویی و پشتی آن را به دقت از جهت وجود احتمالی گره‌های تحریک‌پذیر قرمز رنگی که دارای سطحی ترک خورده یا آبدار هستند، بررسی کرده و در صورت وجود آن‌ها به پزشک مراجعه کنید.

چگونه می‌توان کف سر کودک را برای بررسی وجود احتمالی شپش موی سر بررسی کرد؟

پشت گوش‌ها و اطراف پس گردن را برای وجود احتمالی  و تخم‌های آن به دقت بررسی کنید. وجود این حشره بر روی مژه‌ی چشم‌ها و ابرو بسیار نادر است. از آن‌جایی که تعداد نیمف‌ها و شپش موی سر بالغ زیاد نبوده و سرعت حرکت آن‌ها زیاد است، مشاهده‌ی آن‌ها بسیار سخت است.

ریشه‌ی موها در نزدیکی کف سر مکانی است که تخم شپش به آن می‌چسبد، پس این نقاط را به دقت بررسی کنید.  همانگونه که گفته شد، تخم شپش  اندکی به شوره‌‌ی سر شباهت دارد، با این تفاوت که با شانه کردن و یا تکان دادن سر از مو جدا نمی‌شود. برای بررسی دقیق‌تر کف سر می‌توانید از ذره‌بین یا نور چراغ قوه استفاده کنید.

بهترین راه برای بررسی موها، استفاده از شانه‌ای با دندانه‌های ظریف بر روی موی خیس است. بعد از اینکه با مایع نرم‌کننده به خوبی مو را مرطوب کردید، موهای ناحیه‌ی کوچکی از سر را شانه کرده و به دنبال آن و یا تخم آن بر روی دندانه‌های شانه باشید. می‌توانید شانه را با یک دستمال یا حوله تمیز کرده و به این ترتیب تشخیص شپش احتمالی هم آسان‌تر خواهد شد.

بررسی موی کودکان با شانه
بررسی موی کودکان با شانه

۵  روش ساده و خانگی برای رهایی از شپش سر 

✅شانه زدن موهای خیس 

یکی از روش‌های قدیمی برای از بین بردن شپش سر است. با این روش می‌توانید شپش‌ها را لابه‌لای مو ببینید و آن را از شوره‌ی سر تشخیص دهید.

این روش شامل اسپری کردن آب بر روی ریشه مو و سپس استفاده از یک شانه با دندانه‌ی ریز برای شانه کردن موها است. در مواردی از ذره‌بین برای تشخیص شپش و برداشتن آن نیز استفاده می‌شود.

شانه‌ی زدن موی خیس یک روش موثر است؛ اما با این حال باید زمان و صبر زیادی برای انجام آن صرف کرد. اگر می‌خواهید این روش را برای کودک خود بکار ببرید، سعی کنید با استفاده از اسباب سرگرمی برای او فراهم کنید.

شانه زدن موی خیس
شانه زدن موی خیس

✅درمان شپش موی سر با سس مایونز

بسیاری از مواد معمول موجود در خانه برای درمان شپش موی سر استفاده می‌شوند. در واقع این مواد رسیدن هوا به شپش موی سر را غیر ممکن کرده و به این ترتیب باعث کشته شدن آن‌ها خواهند شد. این مواد را باید بر روی مو قرار داد، سپس از یک پوشش بر روی آن استفاده کرد و اجازه داد تا در طول شب بر روی مو باقی بماند. 

این مواد شامل:

  • مایونز
  • روغن زیتون 
  • کره 
  • ژله پترولیوم (Petroleum jelly) یا به عبارتی دیگر وازلین 

✅درمان شپش به روش دی هیدراته کردن مو

با کمک سشوار که هوای گرم را به جریان می‌اندازد، می‌توان مو و کف سر را دی هیدراته کرد و از بین رفتن آب راهی برای از بین رفتن تخم‌های آن‌هاست. 

سشوار، ازبین برنده شپش
سشوار، ازبین برنده شپش

✅درمان شپش با سرکه و نمک

ترکیب نمک و سرکه روی پوست سر یکی از درمان‌های خانگی فوق العاده است. به این دلیل که نمک شپش سر را دهیدراته می‌کند و در همان حال سرکه شپش‌های جدید و رشک‌ها را از بین می‌برد. اگرچه باید دانست که این کار شپش موی بزرگسالان را از بین نمی‌برد. سرکه می‌تواند چسبندگی شپش را به موی سر از بین ببرد.

بهترین روش برای استفاده از سرکه، اسپری کردن آن به موها ۳ دقیقه قبل از شانه کردن رشک‌هاست. البته ذکر این نکته الزامیست که تحقیقات زیادی در خصوص استفاده از سرکه برای درمان انجام نشده است.

✅درمان شپش سر با شانه‌های مخصوص شپش

شانه‌های دندانه‌دار ظریف و نازک استانداردترین وسیله برای از بین بردن این موجود هستند. این کار را همیشه در کنار تمامی درمان‌هایی که انتخاب می‌کنید باید به صورت مرتب انجام دهید. برای انجام این کار موی خود را به دسته‌های جدا تقسیم کنید و هر دسته را جداگانه شانه بزنید و رشک‌ها را خارج کنید.

سخن آخر

وجود شپش  در افراد نشان‌دهنده‌ عدم رعایت بهداشت فردی نیست. شپش برای ادامه‌ حیات خود نیاز به خون دارد و این خون را هم از فرد تمیز و هم از فرد کثیف می‌تواند دریافت کند. زمانی که فرد متوجه‌ وجود آن می‌شود؛ بهتر است که بلافاصله و پیش از پخش شدن و انتقال آن به فرد دیگر بلافاصله آن را درمان کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *